Inloggen

 

 

 

 

 Hertog Logo Flat

 

Veiligheid

Binnen het roeien komen ongelukken voor, in een zeldzaam geval helaas zelfs met dodelijke afloop. De (bijna) ongelukken die gebeuren hebben vaak te maken met het verkeerd inschatten van de situatie en het gedrag van binnenvaartschepen en plezierbootjes. Binnenvaartschepen hebben een grote dode hoek, wel zo'n 500 meter, waardoor schippers vaak niet kunnen zien wat er op enkele honderden meters voor hun boot plaatsvindt. Ook zijn binnenvaart-schepen moeilijk wendbaar en hebben een lange “remweg”.
Hoewel omslaan niet dagelijks gebeurt, kan het te water raken, ook zonder dat het water ijskoud is, leiden tot onderkoeling met alle gevolgen van dien.

Lees hier de actuele versie van het Veligheidsplan. (pdf)

Arnoud Emke (voormalig bestuurder KNRB) stelt:
"De eerste misvatting die we met zijn allen delen, is dat roeien geen gevaarlijke sport is. Omgeslagenboot-HaarlemRealiseer je dat we in wankele kwetsbare bootjes met een redelijke snelheid achteruit bewegen, zonder al te vaak om te kijken. We doen dat op water waar je het grootste deel van het jaar niet langere tijd in wil doorbrengen. Al bij temperaturen onder de 15 graden is het afkoelingsgevaar groot. Tenslotte varen op dat water ook nog eens andere boten rond, die bij een aanvaring met ons waarschijnlijk niet eens een krasje oplopen. En de hoeveelheid boten die van het water gebruik maken blijft groeien. Kortom, roeien is eigenlijk best wel gevaarlijk.
Vergelijk ons met een andere gevaarlijke sport als bijvoorbeeld bergsport, dan valt het enorme verschil in veiligheidscultuur op. Er is geen beginnende bergsporter, die niet van alle risico's en maatregelen doordrenkt wordt. Wij vertellen beginnende roeiers eigenlijk niets over de potentiële risico's."

V-regels


Vanuit de KNRB is er de laatste jaren veel aandacht voor de veiligheid van roeien. Houd jezelf aan de regels die voortvloeien uit het veiligheidsbeleid en spreek de vereniging erop aan wanneer dit niet in orde is:

  1. Alleen mensen die voldoende goed kunnen zwemmen (zwemdiploma B) mogen in een boot plaatsnemen.
  2. Er geldt een alcoholverbod voor stuurlieden, roeiers en begeleiders.
  3. De boten zijn goed onderhouden en geschikt voor het roeiwater, in het bijzonder waterkering en drijfvermogen.
  4. Voor langere tochten en/of op open water beschikt de vereniging over hoosgerei, pikhaak en lijnen, reserve riemen en bankjes, toeter, reddingsvesten. Neem deze spullen mee! Op de pagina Roeien / toerroeien vindt je hierover meer informatie.
  5. Vaarregels voor de vereniging, zoals bijvoorbeeld het BPR. Op de pagina Roeien / vaarregels vindt je hierover meer informatie.
  6. De vereniging ziet toe op naleving van de regels. Hiervoor is bij De Hertog iedereen verantwoordelijk maar in het bijzonder de commissarissen Materiaal en Roeien.
  7. Bij instructie wordt aandacht besteed aan:
    • commando’s (zie Handleiding Commando's op Materiaal / omgaan met materiaal)
    • omslaan (zie Coachen/Opleiden / BIC/Opleidingen / tabblad Omsla-cursus)
    • sturen en roeien op het water in de omgeving (zie Roeien / Roeiwater)
    • het Binnenvaartpolitiereglement (BPR, zie Roeien / Vaarregels)
    • eigen regels met betrekking tot het vaarwater van De Hertog (zie Roeien / roeiwater en Roeien / Roeiverboden)
    • reddingsmaterialen (zie hieronder tabblad Reddings- & zwemvesten) of Materiaal (NB info nog aanpassen)
    • voorkomen van aanvaringen
  8. Examens zijn verplicht! (zie Roeien / Roei-examens doen en Materiaal / uitleg over boten bij Hertogvloot)
  9. Indien C1/skiff instructie gegeven wordt (zomer inloopskiffen), dient reddingsmateriaal, zoals klossen met touw, klaar te liggen. Gezien locatie van instructie en ondiepte aldaar wordt een reddingsbootje vooralsnog niet gebruikt.
  10. Afschrijven van boten doe je via het Online Boten Reserveren-systeem en het melden van schade gebeurt via de online Materiaalmelding (ook via Snel naar).
Boegbal en hielstrings
In de KNRB reglementen staat verder dat er altijd een boegbal stevig op de boot moet zitten en dat je zonder je handen te gebruiken je voeten uit het voetenboord moet kunnen krijgen. Boten met schoenen of flexfoots zijn om deze reden voorzien van zgn. 'hielstrings'. Deze hielstrings mogen niet langer dan 7 cm zijn.
 
Nadrukkelijk wordt erop gewezen dat een hielstring van minder dan 7 cm niet automatisch betekent dat deze veilig is. De kern van het veiligheidsregel blijft dat de roeier onmiddelijk los moet komen zonder zijn handen te gebruiken.
De regels voor boegbal en hielstring gelden altijd. Tijdens wedstrijden, maar óók op ons eigen roeiwater tijdens trainingen!
 
Let op het scheepvaartverkeer

In Den Bosch is proffesionele scheepvaart. In het bijzonder moet je opletten voor schepen uit de Zuid-Willemsvaart of vanaf Sluis Engelen (Maas). In de zomer komt de pleziervaart daarbij. Verder is er sterke stroming mogelijk vlak bij de stuwtjes bij de Vughterweg, het voormalige fort Crêvecoeur en na veel regen op de Aa. Zie verder bij Roeien / roeiwater.


Incident 7


Ernstig ongeluk: aanvaring met duwbak 7 mei 2013

Op deze 3e midweek-husselroei-ochtend heeft een ernstig ongeluk plaatsgevonden waarbij een roeiploeg in aanvaring is gekomen met een duwbak. De roeiers en stuur zijn er wonderwel zonder kleerscheuren vanaf gekomen, maar het besef dat dit ongeluk ook een fatale afloop had kunnen hebben voor één of meer van de betrokkenen, heeft een grote impact. Wij moeten beseffen dat roeien op hetzelfde water waar scheepvaart gebruik van maakt grote risico’s kan inhouden. Wij vragen dus alle leden goede nota nemen van de aanbevelingen voortkomend uit dit incident èn het verslag geheel te lezen om te begrijpen waarom het opvolgen van de aanbevelingen van groot belang is.

AANBEVELINGEN

1.    Niet roeiend de Diezebrug passeren, maar laten lopen en houden op / rondmaken aan stuurboord, zodat direct aan stuurboordwal doorgevaren kan worden.

2.    Altijd stuurboord wal varen, ook al is er geen ander verkeer.

3.    Komt er een schip onder de spoorbrug door (of oplopend vanuit de stad), wacht dan af nabij de Diezebrug wat deze gaat doen en voorkom dat je elkaar zal moeten passeren ter hoogte van de Gamma. De kans is groot dat het schip in de bocht zal uitwijken richting Gamma. Dit geldt ook voor het oversteken bij retour van Crèvecoeur. Komen er schepen vanuit de stad, ga dan niet voorlangs maar wacht af tot ze voorbij zijn, ze varen harder dan je denkt.

4.    Bij twijfel wat een schip gaat doen, altijd laten lopen en/of houden en/of strijken of zorgen dat je weg komt. Een groter schip kan nu eenmaal niet zomaar ‘remmen’ of uitwijken, wij wel. Een stuur moet dus altijd ver vooruit kijken (en soms ook achteruit) en de situatie op tijd inschatten.

5.    In een situatie waar snelle koersverandering vereist is, is het altijd beter om te houden aan het boord waar je naar toe wil, in plaats van harder te halen aan het boord waarvan je weg wilt. Bij houden draait de boot direct om zijn as en kan sneller de juiste koers vervolgd worden. Dit vergt een duidelijke commandovoering door de stuur en een adequate uitvoering door de roeiers.

6.    Ga je sturen bij een gelegenheidscombinatie of ploeg die je niet kent, oefen dan bij vertrek direct het rondmaken in de bochten (zowel onder Diezebrug door als rondom Citadel indien Aa) en neem dus nooit roeiend de bocht. Door telkens rond te maken leren stuur en roeiers beter te reageren op de (uitvoering van) commando’s en dat helpt in situaties waar ineens de nood aan de man is.

7.    De ene ploeg is de andere niet, stuur niet op routine, maar speel in op de (on)vaardigheden van de ploeg.

8.    Oefen zo nu en dan eens met je ploeg de Noodstop.

9.    Let erop dat hielstrings bevestigd zijn (deze houden de schoen/flexvoet tegen waardoor je voet eruit moet kunnen glijden na omslaan), dat je je schoentjes (indien aanwezig) of bandjes niet te strak vastmaakt en laat de veters (indien schoenen) vastgeknoopt zitten in het handvatje. Deze is ervoor om met één hand de klittenbanden te kunnen lostrekken.

10.    Roei/stuur nooit in materiaal waarvoor je het diploma of de dispensatie niet hebt. Twijfel je over je eigen stuurvaardigheden, ga dan niet sturen maar oefenen onder begeleiding.

11.    De coachboot is geen reddingsboot. Er kan niet op gerekend worden dat er altijd mensen zijn om daarmee te varen. Een waterdicht verpakte telefoon (met drijfvermogen) meenemen geeft je de kans om hulp te vragen in geval van calamiteiten.

Verslag aanvaring van de Esplanade met duwbak op de Dieze ter hoogte van Koudijs/Wouda op 7 mei 2013 omstreeks 10.30 uur.

Betrokkenen: Dorien van Beek (stv), Stef Toenbreker (slag), Ton van Gelder, Nico Wesselingh, Loes van Uden (boeg).

NICO: Na rondgemaakt te hebben voeren we richting Ertveldplas. Bij de Diezebrug werd bevel gegeven “bakboord sterk” (LOES: dit commando heb ik niet gehoord) zodat de boot zonder onderbreking de Dieze op voer. Er kwam geen boot vanuit de Zuid-Willemsvaart of uit de haven. We voeren naar mijn idee min of meer op het midden van de Dieze (en hier ligt m.i. de oorsprong van de gebeurtenissen). Het  complex van veevoederfabriek De Heus (ook bekend onder de namen Koudijs of Wouda) telt 2 aanlegsteigers voor vrachtschepen. De eerste aanlegsteiger, gezien vanuit de roeivereniging, was leeg. Bij de tweede steiger, die het dichtst  bij de spoorbrug ligt, lag wel een schip, kennelijk ongeladen want het lag hoog op het water. Ik beschrijf dit achteraf, tijdens het roeien heb ik geen moment achterom gekeken en wist ik dus niet dat er een schip lag noch dat er een schip aankwam.

DORIEN: Een duwbak die onder de spoorbrug doorvoer, moest opsteken naar BB teneinde een aan de kade liggend lossend schip te ontwijken. Dit lossend schip steekt tenminste 10 m de Dieze in. Een ruime bocht makend voor het passeren van bovengenoemd schip, alsmede de invloed van het schroefwater op de zijwaartse stabiliteit (opzij gezet worden, duwbak was leeg) heeft mede geleid tot dit incident. De duwbak kwam tot ca. 10 m uit de kant aan de Gamma-zijde.
Dorien geeft aan dat het bakboord sterk onder de Diezebrug doorgaan teveel ruimte vraagt en dus had zij bij de Diezebrug moeten rondmaken, waardoor beter stuurboord gevaren kan worden. Daarbij is ze van mening dat ze nooit had moeten opvaren, maar al bij de Diezebrug had moeten wachten toen zij de duwbak door de spoorbrug zag komen.

NICO: Nadat we dus onder de Diezebrug uitkwamen roeiden we richting Ertveldplas en na enkele tientallen meters gaf de stuur het bevel  “bakboord sterk”. Dit bevel werd 3 à 4 maal, steeds nadrukkelijker en een keer met een krachtterm herhaald. Wat volgde was de klap. Ik kijk opzij en terwijl de Esplanade kapseist, zie ik aan bakboordkant en binnen handbereik een metalen wand aan me voorbij varen, naar later blijkt een lege duwbak met een duwboot.
LOES: Mijn eerste gedachte was: “niet eronder, niet eronder” en ik duwde met mijn hand zeker 2 maal tegen die zwarte wand.

NICO: Het was een angstige en bedreigende situatie. We zijn schuin tegen de (bakboord) voorzijde van de duwbak gevaren, want de rigger van de boeg aan bakboordzijde was geheel afgebroken en de bakboordriemen van de twee boegen waren gebroken.
Het heeft heel weinig gescheeld of de Esplanade was door de duwbak óvervaren, de gevolgen zouden verschrikkelijk zijn geweest. Wat me van alles het meest is bijgebleven is die metalen wand die aan ons voorbij trok, terwijl we probeerden uit de omgeslagen Esplanade te komen. En toen een gevoel van opluchting toen het gevaarte voorbij was en het besef doordrong dat we aan een verschrikkelijke ramp waren ontkomen.

LOES: Het volgende moment besefte ik dat we omgeslagen waren, wat ik niet erg vond omdat ik nog leefde, maar toen ik niet uit mijn linkerschoen kwam, kwam de angst om te verdrinken. Ik wist dat ik met mijn hand naar m’n schoen moest, dat lukte eerst niet, daarna wel en ik kon met behulp van m’n hand mijn voet eruit drukken. Ik zag boven me licht en gaf een ruk met m’n benen en was boven water. Ik zag de spoorbrug en wist dat ik gered was.
ZIE OOK aanvulling van Loes, onderaan.

NICO: Iedereen had het overleefd maar achteraf bleek dat de boeg zeer angstige momenten heeft gekend, omdat ze aanvankelijk niet los kwam uit haar schoen/voetenbord.
Toen bleek dat de aanvaring gebeurd was ter hoogte van de tweede aanlegsteiger van De Heus, waar een leeg vrachtschip lag en waarvan de schipper het ongeluk heeft zien gebeuren.

DORIEN: Edward van Os heeft alarmgeslagen op de vereniging, waarop e.e.a. in actie werd gezet. De bemanning had inmiddels de boot en zichzelf reeds in veiligheid gebracht en was op de kant. Dat Lex Schregardus uitstekend werk heeft verricht <door met de coachboot roeiers en materiaal op te halen> staat buiten kijf, waarvoor dank. Maar de bemanning heeft het in principe zelf goed gedaan en zijn inzet was zuiver transport van bemanning en boot.

NICO: Nu is de vraag: hoe heeft dit kunnen gebeuren?
1)    De belangrijkste factor is m.i. dat de Esplanade na de Diezebrug onvoldoende stuurboordwal heeft gehouden.
2)    Gepoogd is de naderende duwbak te ontwijken door “bakboord sterk” te geven. Maar misschien was het in deze situatie beter geweest stuurboord te laten houden en direct daarna met volle kracht te roeien. Een dergelijke manoeuvre vereist een kundige, koelbloedige en doortastende stuur en een gedisciplineerd en geoefend stel roeiers.
3)    Ook moeten we ons realiseren dat de Dieze voor de beroepsvaart een moeilijk stuk vaarwater is (spoorbrug, lossende of ladende schepen bij De Heus, Diezebrug, in- en uitvarende boten/bootjes bij de Dommel, de stadshaven en de Zuid-Willemsvaart). De meesten van ons zullen wel eens hebben gezien dat vrachtboten op dit gedeelte van de Dieze soms enorm moeten bijsturen en dus manoeuvreerruimte nodig hebben. Met dit alles moeten wij heel goed rekening houden.
Nico Wesselingh  08.05.2013

In de beleving van de roeiers lag de boot na het onderdoorvaren van de Diezebrug te ver op het midden van het water. De stuurvrouw geeft aan dat zij het bruggat over de helft is doorgevaren met tenminste 5m afstand van de dukdalven en daarmee niet in het midden van de Dieze is uitgekomen.
Hoewel we niet meer kunnen vaststellen wie hierin gelijk heeft, ondersteunt de hieronder beschreven ervaring van John Barendregt de visie van de stuurvrouw.
Aanvulling JOHN (17/5): Gisteravond heb ik mijn ploeg Animo gestuurd en op de terugweg, komend vanaf Crèvecoeur, heb ik achter vermoedelijk dezelfde duwbakcombinatie gevaren als waarmee vorige week de aanvaring plaatsvond. Ik voer alleen de duwbak niet tegemoet, maar er achteraan.
Ook gisteren lag op dezelfde plek bij Koudijs een ander schip te laden. De duwbak moest er dus omheen varen, precies dezelfde procedure als vorige week. Hij deed dat erg langzaam, ik heb er vlak achter gevaren (en stil gelegen) en in alle rust de zaak kunnen observeren.
Welnu, het was opmerkelijk hoe ver de duwbak naar bakboord (de Gamma-kant) moest uitwijken om de bocht te kunnen nemen. Ik schat dat er zo'n 10 meter lag tussen de boot en de wal. Als daar een roeiploeg had gelegen, zou die het ook wel benauwd hebben gehad, denk ik. Kortom, ik vind het verhaal van Dorien dat ze niet al te ver naar het midden heeft gevaren wel geloofwaardig.
Dit zou betekenen dat het aanhouden van stuurboordwal in geval van een ‘uit de bocht vliegende combinatie’ niet toereikend is. Behalve bij de Gamma kan deze situatie ook gelden in de laatste bocht voor de A59 (vanuit de stad gezien) voor roeiboten die terugvaren vanaf Crèvecoeur. In zo’n geval moet tijdig gehouden / gestopt worden en moet de ploeg eventueel terugstrijken.

Aanvulling LOES: Ik had nog nooit met vaste schoenen geroeid. Toen ik met instappen in de linker schoen stapte, kon ik de klittenbandjes niet vastmaken. Ik heb het knoopje met de veters op de schoen losgemaakt, zodat ik de klittenbandjes vast kon maken. Ik heb de linkerschoen waarschijnlijk te strak vastgemaakt. Van hielstrings heb ik wel ooit gehoord, maar ik wist niet dat die ook in deze boot zaten. Ik denk dan aan boten met alleen maar vaste schoenen, (waar ik nooit in vaar).
Verder ben ik met het verhaal van Nico (zover ik me kan herinneren) eens.

Reactie op aanvulling Loes:
Bij sommige schoenen lopen de klittenbanden door in veters, die van beide schoenen aan elkaar geknoopt zijn met een ‘handvatje’ eromheen. Dit is bedoeld om met één hand alle klittenbanden tegelijk te kunnen openen. De veters ‘klitten’ soms aan het klittenband (dan even losmaken), maar zitten ruim genoeg om de schoen te kunnen sluiten met de klittenbanden. De veters dienen dus altijd aan elkaar geknoopt te blijven zitten.
De verplichting tot hielstrings (veter die de hak/hiel van de schoen naar beneden trekt) is al enige tijd geleden ingevoerd door de KNRB in het Reglement voor Roeiwedstrijden (RvR), maar ook van toepassing op trainingsboten.De kern van de veiligheidsregel blijft dat de roeier onmiddellijk los moet komen zonder zijn handen te gebruiken. Nadrukkelijk wordt erop gewezen dat een hielstring van minder dan 7 cm niet automatisch betekent dat deze veilig is. Wellicht ten overvloede: verenigingen worden erop gewezen dat boten niet alleen tijdens wedstrijden, maar ook tijdens trainingen aan deze veiligheidseis moeten voldoen.

Tekst RvR: De boten dienen uitgerust te zijn met een voetenbord of schoenen van een zodanige constructie, dat de roeiers onmiddellijk los kunnen komen van de boot zonder hun handen te gebruiken. Indien hielstrings of een soortgelijke constructie gebruikt wordt, dan mag de hak niet meer dan 7 cm omhoogkomen.

Roeiers op Twentekanaal overvaren door vrachtschip, 8 nov 2005

Twee roeiers van de Drienerlose roeivereniging Euros zijn vanmorgen op het Twentekanaal in Enschede overvaren door een vrachtschip. De roeiers konden allebei op tijd wegkomen en kwamen met de schrik vrij. De twee-zonder stuurman was aan het 'sparren' met een andere roeiboot en voer midden op het kanaal. De roeiers uit Enschede zagen de boot door de laaghangende zon pas op het allerlaatste moment aankomen. Door het hoge riet was het binnenvaartschip ook niet op tijd door de meefietsende coaches gezien. Eén van de roeiers sprong uit de boot, de ander zat klem met zijn voet. Na de aanvaring lukte het hem zich onder water los te maken en dook hij zo ver mogelijk naar beneden tot het vrachtschip voorbij was. Dat melde RTV Oost. De boot kwam in de schroef terecht en werd onherstelbaar beschadigd. "Natuurlijk is iedereen geschrokken maar we zijn blij dat de roeiers ongedeerd zijn", schreef Verheijen, de secretaris van DRV Euros in een e-mail.

"De reden waarom de roeier vast zat met zijn voet kwam niet omdat de hielstrings niet goed waren afgesteld", laat DRV Euros in een reactie weten. "De hielstrings zijn vantevoren nog gecontroleerd. De schoenen van de boeg waren een stuk groter waardoor deze minder goed aansloten om zijn voeten en hij er gemakkelijker uit kon komen. Hij was daardoor al vlug uit de boot en hierdoor viel de boot op zijn zijkant toen het schip er overheen voer. De slag was toen bezig zijn laatste voet los te maken. Onder water kon hij zijn voet door de hielstrings juist gemakkelijk loskrijgen".







 



Deel deze inhoud via jouw social media d.m.v. deze buttons: